آموزش تصویری کانفیگ سیپ ترانک مخابرات روی ایزابل (راهنمای قدم‌به‌قدم)

خب، بالاخره مدارک را تحویل دادید، نام کاربری و کلمه عبور را از مخابرات گرفتید و حالا نوبت بخش جذاب (و شاید کمی ترسناک) ماجراست: کانفیگ سیپ ترانک مخابرات روی ایزابل

اگر مدیر IT هستید یا مسئولیت راه‌اندازی ویپ شرکت به گردن شما افتاده، احتمالاً الان جلوی سرور نشسته‌اید و می‌خواهید بدانید دقیقاً چه کدهایی را باید کجا وارد کنید تا آن چراغ سبزِ دوست‌داشتنیِ “OK” روشن شود. نگران نباشید؛ ما اینجا هستیم تا بدون حاشیه، مستقیم برویم سر اصل مطلب. در این راهنما، دقیقاً همان کارهایی را مرور می‌کنیم که تکنسین‌های ما در عصر ارتباطات قائمین برای مشتریان انجام می‌دهند.

پیش‌نیازهای شبکه: خشت اول را کج نگذارید

قبل از اینکه اصلاً مرورگر را باز کنید و وارد ایزابل شوید، باید مطمئن شویم که “جاده” برای عبور صدا صاف است. بزرگترین مشکلاتی که در ویپ پیش می‌آید (مثل صدای یک‌طرفه یا قطع و وصلی)، معمولاً ربطی به تنظیمات ایزابل ندارد؛ بلکه مشکل از شبکه است.

۱. مودم: بریج (Bridge) یا روت (Route)؟

بذارید خیال‌تان را راحت کنیم: بهترین حالت این است که مودم مخابرات را در حالت Bridge قرار دهید. چرا؟ چون وقتی مودم در حالت Route باشد، خودش یک‌بار NAT انجام می‌دهد و سرور ایزابل هم پشت آن قرار می‌گیرد. این “NAT روی NAT” شدن، قاتلِ تماس‌های ویپ است. پس مودم را بریج کنید و کانکشن PPPoE (یا تنظیمات IP Static) را بسپارید به روتر میکروتیک یا خودِ سرور ایزابل (اگر مستقیم وصل است).

اگر مجبور شدیم مودم را Route کنیم چه؟ گاهی چاره‌ای نیست و مودم باید روت باشد. در این حالت تنظیمات ترانک کمی فرق می‌کند که در ادامه (بخش تنظیمات NAT) توضیح می‌دهیم.

۲. ارتباط فیزیکی: دو کارت شبکه بهتر از یکی

در حالت استاندارد و حرفه‌ای، سرور ایزابل شما باید دو کارت شبکه داشته باشد:

1. کارت شبکه اول (LAN): برای ارتباط با شبکه داخلی، تلفن‌های روی میز کارمندان و کامپیوترها. (مثلاً رنج ۱۹۲.۱۶۸.۱.x)
2. کارت شبکه دوم (WAN/SIP): مستقیماً به مودم مخابرات یا روتر لبه شبکه متصل می‌شود تا فقط ترافیک سیپ ترانک را رد و بدل کند.

۳. نوشتن استاتیک روت (Static Route) – حیاتی!

اینجا همان جایی است که ۹۰٪ تازه‌کارها گیر می‌کنند. سرور ایزابل باید بداند که ترافیک مربوط به مخابرات (که معمولاً با ۱۰.x.x.x شروع می‌شود) را از کدام کارت شبکه بفرستد.

روش سریع (کامند لاین): وارد کنسول لینوکس شوید و دستور زیر را بزنید (فرض کنیم آی‌پی مودم مخابرات ۱۹۲.۱۶۸.۱۰.۱ است): ip route add 10.0.0.0/8 via 192.168.10.1 dev eth1

روش دائمی (فایل کانفیگ): برای اینکه بعد از ریستارت سرور تنظیمات نپرد، باید فایل روت بسازید. با دستور nano /etc/sysconfig/network-scripts/route-eth1 یک فایل ایجاد کنید و خط زیر را در آن بنویسید: ۱۰.۰.۰.۰/۸ via 192.168.10.1 سپس با دستور service network restart شبکه را ریستارت کنید.

تنظیمات ترانک (Trunk) در محیط وب ایزابل

خب، شبکه وصل است؟ عالی. حالا وارد پنل وب ایزابل شوید. مسیر زیر را طی کنید: PBX > PBX Configuration > Trunks > Add SIP Trunk

۱. نام‌گذاری ترانک (Trunk Name)

در قسمت Trunk Name یک اسم با‌مسمی بنویسید. مثلاً TCI-SIP.

۲. تنظیمات اصلی (PEER Details)

اینجا همان جایی است که جادو اتفاق می‌افتد. در باکس PEER Details باید مشخصات سرور مخابرات را وارد کنید.

حالت استاندارد (مودم بریج است):

host=10.xxx.xxx.xxx  ; آی‌پی سرور مخابرات (SBC)
username=3838xxxx    ; نام کاربری یا همان شماره خط
secret=YourPassword  ; رمز عبور خط
type=friend
qualify=yes
insecure=port,invite
context=from-trunk
dtmfmode=rfc2833
disallow=all
allow=alaw,ulaw,g729 ; کدک g729 برای پهنای باند کم عالی است
fromdomain=10.xxx.xxx.xxx
fromuser=3838xxxx
trustrpid=yes
sendrpid=yes
nat=no

حالت خاص (مودم روت است – پشت NAT هستید): اگر مودم را بریج نکردید، حتماً خط آخر را به شکل زیر تغییر دهید تا صدا یک‌طرفه نشود: nat=force_rport,comedia

نکته درباره فایروال ایزابل: فراموش نکنید که آی‌پی سرور مخابرات (SBC) را در فایروال ایزابل (Security > Firewall) در لیست سفید (Whitelist) قرار دهید تا تماس‌ها مسدود نشوند.

۳. رجیستر استرینگ (Register String)

پایین صفحه در قسمت Register String این خط را بنویسید: username:password@host/username

مثال: ۳۸۳۸۰۰۰۰:MyPass123@10.10.10.10/38380000

تنظیمات روتینگ: تماس‌ها کجا بروند؟

تماس‌های ورودی (Inbound Routes)

اینجا تعیین می‌کنید وقتی تلفن زنگ خورد، چه اتفاقی بیفتد. آیا شما چند خط مختلف روی این ترانک دارید؟ (مثلاً ۳۸۳۸۰۰۰۱ برای فروش و ۳۸۳۸۰۰۰۲ برای پشتیبانی).

1. به منوی Inbound Routes بروید.
2. در قسمت Description نام مسیر را بنویسید (مثلاً Sales-Line).
3. DID Number: شماره کامل خط را اینجا بنویسید (مثلاً ۳۸۳۸۰۰۰۱). اگر خالی بگذارید، تمام تماس‌ها به یک مقصد می‌روند.
4. Set Destination: مقصد را انتخاب کنید (مثلاً داخلی ۱۰۱ یا صف فروش).
5. برای شماره‌های دیگر، همین مراحل را تکرار کنید.

تماس‌های خروجی (Outbound Routes)

برای اینکه کارمندان بتوانند تماس بگیرند:

1. به منوی Outbound Routes بروید.
2. نام مسیر: To-TCI.
3. Dial Patterns:
   • match pattern: . (نقطه یعنی همه شماره‌ها)
   • prefix: ۹ (اگر می‌خواهید اول ۹ را بگیرند).
4. Trunk Sequence: ترانک TCI-SIP را انتخاب کنید.

تست و بررسی و عیب‌یابی (Debug)

ذخیره کردید؟ حالا وقت تست است.

۱. بررسی اتصال ساده: به سرور SSH بزنید و دستور asterisk -rvvv را اجرا کنید. سپس تایپ کنید: sip show peers اگر جلوی ترانک نوشته بود OK، همه چیز عالی است.

۲. عیب‌یابی پیشرفته (وقتی رجیستر نمی‌شود): اگر وضعیت Unreachable یا Request Sent بود، باید ببینیم دقیقاً چه پیامی رد و بدل می‌شود. دستور زیر را بزنید: sip set debug peer TCI-SIP (به جای TCI-SIP نام ترانک خودتان را بنویسید).

حالا لاگ‌ها را تماشا کنید:

• ارور ۴۰۳ Forbidden: یعنی پسورد یا یوزرنیم غلط است.
• ارور ۴۰۸ Request Timeout: یعنی مشکل شبکه دارید (استاتیک روت یا فایروال).
• ارور ۴۰۱ Unauthorized: یعنی سرور مخابرات شما را می‌شناسد اما منتظر تایید پسورد است (معمولاً طبیعی است و بعدش OK می‌شود).

برای خاموش کردن لاگ‌ها دستور sip set debug off را بزنید.

جمع‌بندی

راه‌اندازی سیپ ترانک روی ایزابل ترکیبی از دانش شبکه و تنظیمات نرم‌افزاری است. کلید موفقیت در سه چیز است: نوشتن استاتیک روت صحیح، انتخاب درست تنظیمات NAT و دقت در وارد کردن یوزر و پسورد.

البته فراموش نکنید که این تنظیمات پایه بود. بحث‌های پیشرفته‌تری مثل تنظیم فکس، ضبط مکالمات و امنیت شبکه هم وجود دارد. ما در عصر ارتباطات قائمین پروژه‌های زیادی را دیده‌ایم که فقط به خاطر یک تنظیم کوچک، روزها قطع بوده‌اند. پس اگر جایی گیر کردید یا نیاز به تنظیمات حرفه‌ای‌تر داشتید، ما هستیم تا کمک کنیم چراغ‌های سرور شما همیشه سبز بماند.

سوالات متداول (FAQ)

۱. چرا صدای من می‌رود اما صدای طرف مقابل نمی‌آید (صدای یک‌طرفه)؟

این مشکل ۹۹٪ مربوط به NAT است. اگر مودم بریج نیست، در تنظیمات PEER Details حتماً nat=force_rport,comedia را وارد کنید و مطمئن شوید دیفالت گیت‌وی (Default Gateway) سرور درست است.

۲. استاتیک روت را نوشتم اما هنوز پینگ ندارم؟

فایروال خودِ لینوکس (iptables) یا فایروال ایزابل ممکن است پینگ را بسته باشد. همچنین چک کنید که کابل شبکه به پورت درست متصل باشد.

۳. چگونه بفهمم کدام کدک (Codec) استفاده می‌شود؟

در کنسول استریسک حین تماس دستور sip show channels را بزنید تا ببینید تماس با کدک alaw برقرار شده یا g729.

۴. خطای Time Out در تماس‌ها به چه معناست؟

معمولاً یعنی فایروال (چه فایروال خود ایزابل و چه فایروال میکروتیک در مسیر) پورت‌های RTP (صدا) یا SIP (سیگنالینگ ۵۰۶۰) را بسته است.