مقایسه ویپ مخابرات با شرکت‌های خصوصی (شاتل، آسیاتک)؛ جنگ غول‌ها

یادتان هست روزگاری اگر تلفن خانه قطع می‌شد یا می‌خواستیم خط جدید بگیریم، تنها راه‌مان “مخابرات” بود؟ باید صبح زود بیدار می‌شدیم، در صف می‌ایستادیم و منتظر می‌ماندیم تا آقایان کابل‌کش کی وقت کنند سری به کوچه ما بزنند.

اما الان ورق برگشته. انحصار شکسته شده و بازیگران جدیدی مثل شاتل، آسیاتک، پیشگامان و سایر شرکت‌های FCP وارد میدان شده‌اند. حالا وقتی می‌خواهید برای شرکت‌تان یک سیپ ترانک (SIP Trunk) یا خط ویپ بگیرید، سر دو راهی می‌مانید: «بروم سراغ همان مخابرات قدیمی و ریشه‌دار؟ یا به شرکت‌های خصوصی اعتماد کنم که وعده سرعت و پشتیبانی بهتر می‌دهند؟»

ما در عصر ارتباطات قائمین هر روز با مشتریانی سروکار داریم که دقیقاً همین سوال را می‌پرسند. امروز می‌خواهیم بدون جانبداری و با نگاه فنی، مقایسه ویپ مخابرات با شرکت‌های خصوصی رو با یکدیگر انجام دهیم.

مقایسه پایداری و کیفیت؛ خط اختصاصی یا اینترنت؟

اولین چیزی که در تماس تلفنی مهم است، این است که صدا قطع و وصل نشود. اینجا تفاوت فنی بزرگی بین مخابرات و شرکت‌های خصوصی وجود دارد.

مخابرات: پادشاه سیم‌های مسی

مخابرات سرویس سیپ ترانک را معمولاً روی یک شبکه اختصاصی (Intranet) و زوج سیم مسی یا فیبر نوری تحویل می‌دهد. این یعنی ترافیک صدای شما از اینترنت عمومی جداست.

• مزیت: چون بستر اختصاصی است، نوسانات اینترنت روی کیفیت صدا تاثیر نمی‌گذارد. پایداری بسیار بالاست.
• عیب: وابسته به کیفیت فیزیکی سیم‌کشی منطقه هستید. اگر سیم‌های محله‌تان پوسیده باشد یا فاصله تا مرکز زیاد باشد، نویز اذیت‌تان می‌کند.

شرکت‌های خصوصی (شاتل/آسیاتک): سوار بر موج اینترنت

شرکت‌های خصوصی معمولاً سرویس‌هایشان (مثل آسیاتل یا شاتل‌تاک) را بر بستر اینترنت (ADSL/VDSL/LTE) یا لینک‌های رادیویی ارائه می‌دهند.

• مزیت: راه‌اندازی سریع‌تر و مدرن‌تر (نسل جدید NGN).
• عیب: کیفیت صدا تا حد زیادی به پایداری لینک اینترنت شما وابسته است. اگر اینترنت قطع شود، تلفن هم قطع می‌شود (مگر اینکه لینک اختصاصی بگیرید).

مقایسه تجهیزات سخت‌افزاری؛ مودم گران یا معمولی؟

اینجا جایی است که جیب شما تفاوت را احساس می‌کند!

• مخابرات (هزینه پنهان مودم): برای راه‌اندازی سیپ ترانک مخابرات روی سیم مسی، شما مجبورید از مودم‌های خاصی به نام G.SHDSL (معروف به دات‌بیز) استفاده کنید. این مودم‌ها کمیاب هستند و قیمتشان (در سال ۱۴۰۳) بین ۵ تا ۱۰ میلیون تومان است.
• شرکت‌های خصوصی (صرفه‌جویی): سرویس این شرکت‌ها معمولاً روی همان مودم ADSL/VDSL معمولی یا لینک رادیویی که الان در شرکت دارید، راه‌اندازی می‌شود. یعنی عملاً هزینه خرید مودم صفر می‌شود.

مقایسه قابلیت جابجایی؛ کابوس مستاجرها

اینجا جایی است که شرکت‌های خصوصی معمولاً برنده مطلق هستند و مخابرات ضعف بزرگی دارد.

مشکل بزرگ مخابرات: زنجیر شده به زمین

خطوط سیپ ترانک مخابرات به “مرکز مخابراتی” وابسته هستند. فرض کنید دفتر شما در منطقه جردن (مرکز کلانتری) است و سال بعد دفترتان را به خیابان ولیعصر (مرکز استقلال) می‌برید. چه اتفاقی می‌افتد؟ شما نمی‌توانید شماره‌تان را منتقل کنید. باید شماره قدیمی را پس بدهید و یک شماره جدید بگیرید. برای کسب‌وکاری که مشتریانش شماره او را حفظ هستند، این یعنی فاجعه.

برگ برنده شرکت‌های خصوصی: آزادی در سطح استان

خطوط شرکت‌هایی مثل شاتل یا آسیاتک، استانی هستند. یعنی تا زمانی که در محدوده استان تهران (یا هر استانی که هستید) جابجا شوید، شماره شما تغییر نمی‌کند. می‌توانید دفترتان را از شمال شهر به جنوب شهر ببرید و فقط مودم را زیر بغل بزنید و در مکان جدید روشن کنید. به همین راحتی.

• نکته: اگر مستاجر هستید و احتمال جابجایی دارید، شک نکنید که شرکت‌های خصوصی گزینه امن‌تری هستند.

تفاوت در سرشماره‌ها؛ کلاس کاری شما

شاید برایتان مهم باشد که شماره شرکت‌تان چه شکلی باشد.

• مخابرات (حس اعتبار): مخابرات شماره‌های بومی ارائه می‌دهد (مثلاً در تهران با ۲، ۳، ۴ یا ۸ شروع می‌شوند). این شماره‌ها در ذهن مشتری حس “قدیمی بودن” و “اعتبار ریشه‌دار” را تداعی می‌کنند.
• شرکت‌های خصوصی (حس مدرن یا تبلیغاتی؟): اکثر شرکت‌های خصوصی شماره‌هایی با سرشماره ۹ ارائه می‌دهند (مثلاً ۹۱۰۰ یا ۹۱۳۰). برخی کسب‌وکارها این شماره‌ها را دوست دارند چون سراسری به نظر می‌رسد، اما برخی مشتریان ممکن است آن را با شماره‌های تبلیغاتی یا اسپم اشتباه بگیرند.

مالکیت خط؛ صاحبخانه هستید یا مستاجر؟

یک تفاوت حقوقی مهم که باید بدانید:

• مخابرات (مالکیت قطعی): وقتی از مخابرات خط می‌خرید، سند مالکیت به نام شما می‌خورد. این خط جزو “دارایی‌های شرکت” محسوب می‌شود و ارزش افزوده دارد.
• شرکت‌های خصوصی (حق اشتراک): در بسیاری از قراردادهای شرکت‌های خصوصی، شما در واقع “حق امتیاز” یا “اشتراک” خط را می‌پردازید. اگر آبونمان را پرداخت نکنید، ممکن است خط راحت‌تر سلب امتیاز شود. حتماً قبل از خرید، نمونه قرارداد را چک کنید.

مقایسه قیمت و تعرفه

وقتی پای حساب و کتاب وسط می‌آید، شرایط کمی پیچیده می‌شود.

• هزینه اولیه: مخابرات معمولاً برای خطوط ۵ رقمی هزینه اولیه سنگینی می‌گیرد (خرید خط + لایسنس کانال‌ها). شرکت‌های خصوصی گاهی پلن‌های جذاب‌تری دارند؛ مثلاً خطوط نکس‌فون یا سرویس‌های ابری (Hosted PBX) که نیاز به خرید سرور و تجهیزات گران‌قیمت را حذف می‌کنند.
• تعرفه مکالمه: تقریباً هر دو در یک رنج هستند و تابع مصوبات سازمان تنظیم مقررات. اما تماس‌های درون‌شبکه‌ای (مثلاً شاتل به شاتل) معمولاً رایگان است.
• آبونمان: هر دو آبونمان و حداقل کارکرد دارند، اما مدل محاسبه شرکت‌های خصوصی گاهی شفاف‌تر است.

چالش تماس‌های اضطراری (۱۱۰ و ۱۱۵)

یک نکته ریز فنی اما حیاتی برای ایمنی:

• مخابرات: چون مکان‌محور است، وقتی با ۱۱۰ یا ۱۱۵ تماس می‌گیرید، تماس شما دقیقاً به مرکز اورژانس یا پلیسِ همان منطقه وصل می‌شود و آنها می‌دانند شما کجایید.
• شرکت‌های خصوصی: چون این خطوط استانی هستند، ممکن است تماس شما به مرکز دیسپچینگ کل استان وصل شود و اپراتور موقعیت دقیق شما را نداند. این موضوع شاید باعث چند ثانیه تاخیر در امدادرسانی شود.

پشتیبانی و خدمات پس از فروش؛ ۲۰۲۰ یا ۱۵۴۴؟

این بخش احتمالاً درد دل خیلی از شماست.

تجربه مخابرات (۲۰۲۰)

همه ما می دانیم که سیستم اداری مخابرات کند است. اگر خط‌تان قطع شود یا مشکلی پیش بیاید، تماس با ۲۰۲۰ و پیگیری تیکت‌ها می‌تواند فرسایشی باشد. مراحل اداری زیاد است و گاهی پیدا کردن یک کارشناس فنی که مشکل را بفهمد، زمان‌بر است.

تجربه شرکت‌های خصوصی

شرکت‌هایی مثل شاتل و آسیاتک روی “پشتیبانی” برندسازی کرده‌اند. معمولاً سریع‌تر پاسخ می‌دهند، پنل کاربری آنلاین بهتری دارند و کارشناسان فنی‌شان در دسترس‌تر هستند. البته این به معنای بی‌نقص بودنشان نیست، اما در مقایسه با ساختار سنتی مخابرات، سریعتر عمل می‌کنند.

جمع‌بندی: بالاخره مخابرات بگیریم یا شاتل/آسیاتک؟

هیچ نسخه‌ی واحدی برای همه وجود ندارد، اما ما در عصر ارتباطات قائمین بر اساس تجربه‌مان این‌طور پیشنهاد می‌کنیم:

شما باید “مخابرات” را انتخاب کنید اگر: ۱. مالک دفتر کارتان هستید و قصد جابجایی ندارید. ۲. به دنبال پرستیژ شماره‌های قدیمی (غیر از سرشماره ۹) هستید. ۳. پایداری شبکه و جدا بودن ترافیک صدا از اینترنت برایتان حیاتی است. ۴. سند مالکیت قطعی خط برایتان مهم است.

شما باید “شرکت‌های خصوصی” را انتخاب کنید اگر: ۱. مستاجر هستید و ممکن است دفترتان عوض شود (مهمترین دلیل). ۲. نمی‌خواهید هزینه سنگین برای مودم G.SHDSL بپردازید. ۳. می‌خواهید سریع (در چند روز) خط را تحویل بگیرید. ۴. حوصله بروکراسی اداری و صف‌های مخابرات را ندارید.

آیا هنوز مردد هستید؟ کارشناسان ما می‌توانند با بررسی آدرس دقیق شما و نیازسنجی فنی، به شما بگویند که در منطقه شما کدام سرویس‌دهنده “آنتن‌دهی” و کیفیت بهتری دارد.

سوالات متداول (FAQ)

۱. آیا خطوط آسیاتک و شاتل نیاز به مودم مخصوص دارند؟

خیر، برخلاف مخابرات که معمولاً نیاز به مودم دات‌بیز (G.SHDSL) دارد، سرویس شرکت‌های خصوصی معمولاً روی مودم‌های ADSL/VDSL معمولی یا لینک‌های رادیویی قابل راه‌اندازی است که هزینه سخت‌افزار را به شدت کاهش می‌دهد.

۲. چرا شماره‌های شرکت‌های خصوصی با ۹ شروع می‌شود؟

این یک استاندارد در سازمان تنظیم مقررات برای اپراتورهای جدید (FCP) است. سرشماره‌های ۹۱۰، ۹۱۳ و… مختص این شرکت‌هاست و مزیتش سراسری بودن آن در سطح استان است.

۳. آیا می‌توانم خط تلفن اینترنتی آسیاتک را روی موبایل استفاده کنم؟

بله، یکی از مزایای بزرگ سرویس‌های NGN و اپلیکیشن‌هایی مثل Shatel Talk یا آسیاتل، این است که می‌توانید خط ثابت دفترتان را روی اپلیکیشن موبایل رجیستر کنید و خارج از شرکت هم پاسخگو باشید.

۴. اگر اینترنت قطع شود، تلفن‌های شرکت‌های خصوصی هم قطع می‌شود؟

بله، چون این خطوط بر بستر دیتا هستند. البته راهکار این است که یک لینک پشتیبان (Backup) یا اینترنت LTE برای زمان‌های اضطراری داشته باشید.