SIP چیست؟ تفاوت با VoIP، حساب SIP و SIP Trunk

SIP چیست؟

SIP پروتکلی برای ایجاد، تغییر و پایان نشست‌های ارتباطی، مانند تماس صوتی و تصویری است. این پروتکل درخواست تماس و وضعیت‌هایی مانند زنگ‌خوردن، پذیرش یا رد تماس را منتقل می‌کند؛ زمان پاسخ‌دادن کاربر را تعیین نمی‌کند.

SIP مخفف Session Initiation Protocol است. در یک تماس معمول، SIP هماهنگی ارتباط را انجام می‌دهد و صدای مکالمه جداگانه، معمولاً با RTP یا نسخه امن آن، SRTP، منتقل می‌شود.

برای مثال، هنگامی که داخلی ۱۰۱ با داخلی ۱۰۲ تماس می‌گیرد، پیام‌های SIP برای درخواست تماس، اعلام وضعیت و پایان ارتباط مبادله می‌شوند. بسته‌های صوتی مسیر رسانه را طی می‌کنند؛ مسیری که الزاماً با مسیر سیگنالینگ یکسان نیست.

منابع: RFC 3261، بخش ۲: معرفی SIP، RFC 3550، بخش ۱: نقش RTP.

پروتکل SIP چیست و چه کاری انجام می‌دهد؟

پروتکل SIP مجموعه‌ای از پیام‌ها و قواعد ارتباطی است که ابزارهای تماس و سرورها برای هماهنگی ارتباط از آن استفاده می‌کنند.

در یک تماس معمولی، این هماهنگی می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• ارسال درخواست تماس به مقصد؛
• اعلام در حال زنگ‌خوردن بودن مقصد؛
• اعلام پذیرش یا رد تماس؛
• تبادل اطلاعات لازم برای مذاکره رسانه؛
• تغییر شرایط ارتباط؛
• پایان‌دادن به تماس.

برای درک ساده‌تر، SIP را شبیه بخشی در نظر بگیرید که تماس را هماهنگ می‌کند؛ اما انتقال صدای مکالمه معمولاً بر عهده بخش دیگری است.

یکی از اشتباه‌های رایج، یکسان دانستن SIP و VoIP است. این مفاهیم در یک سیستم تلفنی کنار هم قرار می‌گیرند، اما نقش متفاوتی دارند.

بنابراین:

• VoIP الزاماً محدود به SIP نیست.
• SIP تنها برای تماس صوتی طراحی نشده است.
• مرکز تلفن یک سامانه است، نه نام دیگر پروتکل SIP.
• RTP به‌خودی‌خود کیفیت تماس را تضمین نمی‌کند.

نقش RTP در RFC 3550 و ساختار SDP در RFC 8866 توضیح داده شده است.

تماس SIP چیست و چگونه برقرار می‌شود؟

تماس SIP به ارتباطی گفته می‌شود که ایجاد و مدیریت نشست آن با پروتکل SIP انجام می‌شود. این تماس ممکن است میان دو داخلی در شرکت، یک سافت‌فون و مرکز تلفن، یا از طریق اپراتور با شماره بیرونی برقرار شود.

در ادامه، یک جریان ساده تماس را بررسی می‌کنیم. این مثال آموزشی است و همه تماس‌ها دقیقاً همین توالی را ندارند.

۱. ثبت حساب در سرور؛ در صورت نیاز

در بسیاری از سامانه‌ها، گوشی یا سافت‌فون ابتدا با پیام REGISTER موقعیت قابل دسترسی خود را نزد سرویس ثبت می‌کند. ممکن است سرور ابتدا اطلاعات احراز هویت بخواهد و سپس، در صورت تأیید، ثبت انجام شود. بااین‌حال، ثبت حساب پیش‌نیاز تمام ارتباطات SIP نیست. برای مثال، بعضی ترانک‌ها بر اساس آدرس IP و سیاست‌های دسترسی کار می‌کنند.

۲. ارسال درخواست تماس

وقتی کاربر شماره مقصد را می‌گیرد، ابزار تماس معمولاً پیام INVITE ارسال می‌کند. این پیام می‌تواند حاوی پیشنهاد مشخصات رسانه در قالب SDP باشد. سرور یا مرکز تلفن، درخواست را مطابق تنظیمات به مقصد هدایت می‌کند.

۳. اعلام وضعیت مقصد

در جریان تماس، پاسخ‌های مختلفی ممکن است دریافت شوند. برای مثال:

• 100 Trying: درخواست در حال پردازش است.
• 180 Ringing: مقصد در حال اعلام تماس به کاربر است.
• 200 OK: درخواست با موفقیت پذیرفته شده است.

دریافت پاسخ موفق باید در ارتباط با همان درخواست تفسیر شود؛ 200 OK فقط مخصوص پاسخ‌دادن به تماس نیست.

۴. تأیید و انتقال رسانه

در یک جریان معمول، پس از پاسخ موفق به INVITE، پیام ACK ارسال می‌شود و ارتباط رسانه بر اساس مذاکره انجام‌شده ادامه پیدا می‌کند. صدا معمولاً با RTP یا نسخه امن آن، SRTP، منتقل می‌شود. مسیر رسانه نیز لزوماً با مسیر پیام‌های SIP یکسان نیست.

۵. پایان تماس

برای پایان‌دادن به تماس برقرارشده، معمولاً پیام BYE ارسال می‌شود و طرف مقابل به آن پاسخ می‌دهد.

جزئیات تماس، ثبت و پایان نشست در RFC 3261 آمده است.

نمودار معماری: مسیر SIP و صدا چه تفاوتی دارند؟

نمودارهای زیر دو معماری ساده را نشان می‌دهند. پیکان‌ها مسیر منطقی ارتباط‌اند، نه الزاماً کابل یا اتصال فیزیکی مستقل.

این حالت به پشتیبانی، تنظیمات و دسترسی شبکه میان دو دستگاه نیاز دارد. فعال‌بودن قابلیت رسانه مستقیم به‌تنهایی کافی نیست.

SIP سرور چیست؟

SIP Server یا سرور SIP، عنوانی کلی برای سامانه‌ای است که یک یا چند نقش مرتبط با پردازش پیام‌های SIP را انجام می‌دهد. بنابراین، پاسخ به پرسش «SIP server چیست؟» الزاماً نام یک دستگاه خاص نیست. این سرویس می‌تواند روی سرور فیزیکی، ماشین مجازی، تجهیزات مرکز تلفن یا زیرساخت ابری اجرا شود.

سرور ثبت یا Registrar

درخواست‌های ثبت را دریافت می‌کند و ارتباط میان هویت SIP و نشانی تماس فعلی دستگاه را در سرویس مکان‌یابی ثبت یا به‌روزرسانی می‌کند.

سرور واسط یا SIP Proxy

درخواست‌های SIP را دریافت و به سمت مقصد مناسب هدایت می‌کند. این نقش می‌تواند در مسیریابی و اعمال سیاست‌ها مشارکت داشته باشد.

سرور تغییر مسیر یا Redirect Server

به درخواست‌کننده اطلاعاتی می‌دهد تا درخواست را به نشانی دیگری ارسال کند؛ برخلاف Proxy، خود آن درخواست را به مقصد بعدی هدایت نمی‌کند.

نقش B2BUA در مرکز تلفن

بسیاری از مراکز تلفن، از جمله معماری‌های رایج مبتنی بر استریسک، در نقش Back-to-Back User Agent عمل می‌کنند. در این حالت، سامانه دو بخش تماس را به‌صورت جداگانه مدیریت و به هم مرتبط می‌کند. این نقش‌ها الزاماً روی دستگاه‌های مستقل اجرا نمی‌شوند. یک مرکز تلفن ممکن است چند نقش را هم‌زمان ارائه دهد.

اکانت SIP چیست؟ آیا با حساب SIP فرق دارد؟

اکانت SIP و حساب SIP دو نام برای یک مفهوم‌اند: مجموعه اطلاعات و تنظیماتی که برای شناسایی و استفاده از سرویس SIP در اختیار کاربر یا دستگاه قرار می‌گیرد. برای مثال، شرکت می‌تواند برای یک کارمند حسابی تعریف کند تا با گوشی رومیزی یا سافت‌فون به مرکز تلفن متصل شود.

اطلاعات موردنیاز معمولاً شامل این موارد است:

آیا حساب SIP همان شماره داخلی است؟

خیر. ممکن است در یک نصب ساده، شماره داخلی و نام کاربری هر دو 101 باشند، اما این یک انتخاب پیکربندی است، نه الزام پروتکل. شماره داخلی، مقصد شماره‌گیری در مرکز تلفن است؛ حساب SIP اطلاعات هویت و اتصال را مشخص می‌کند.

آیا هر حساب SIP یک شماره تلفن عمومی دارد؟

خیر. یک حساب ممکن است فقط برای تماس داخلی استفاده شود. داشتن شماره قابل تماس از شبکه عمومی، به سرویس اپراتور و مسیریابی مرکز تلفن بستگی دارد.

آیا می‌توان یک حساب را روی چند دستگاه تنظیم کرد؟

این موضوع به سیاست سرویس و قابلیت مرکز تلفن بستگی دارد. ممکن است چند ثبت هم‌زمان پذیرفته شود، ثبت جدید جای قبلی را بگیرد یا محدودیت دیگری اعمال شود. قبل از استفاده هم‌زمان روی موبایل و گوشی رومیزی، رفتار ثبت و زنگ‌خوردن را بررسی کنید.

پیش از تنظیم حساب SIP، این مفاهیم را بشناسید

SIP URI چیست؟

SIP URI نشانی یک کاربر یا منبع در سامانه SIP است. برای مثال:

sip:101@pbx.example.com

در این نشانی:

• sip: نوع نشانی را مشخص می‌کند.
• 101 بخش کاربر است.
• pbx.example.com دامنه سرویس است.

این نشانی الزاماً شماره تلفن عمومی نیست. همچنین بخش کاربر در URI ممکن است با شناسه‌ای که برای احراز هویت استفاده می‌شود متفاوت باشد. اگر اپراتور برای شما «نام کاربری»، «شناسه احراز هویت» و «دامنه» جداگانه فرستاده است، نباید بدون بررسی آن‌ها را یکسان وارد کنید.

مرجع: RFC 3261، بخش ۱۹٫۱: ساختار SIP URI.

پورت SIP چیست؟

پورت‌های پیش‌فرض شناخته‌شده عبارت‌اند از:

اما این جدول به معنی الزام استفاده از همین پورت‌ها نیست. سرویس‌دهنده می‌تواند پورت دیگری تعیین کند و سازوکار کشف سرویس نیز ممکن است مقصد اتصال را مشخص کند. پورت‌های رسانه با پورت سیگنالینگ یکسان نیستند. بنابراین، دسترسی به پورت 5060 به‌تنهایی تضمین نمی‌کند صدای تماس عبور کند.

مرجع: RFC 3261، بخش ۱۸٫۱٫۱.

UDP، TCP یا TLS را انتخاب کنیم؟

روش انتقال باید با تنظیمات سرور یا اطلاعات اپراتور هماهنگ باشد.

• UDP: در بسیاری از سامانه‌ها پشتیبانی می‌شود، اما به‌خودی‌خود رمزگذاری ندارد.
• TCP: ارتباط اتصال‌گرا فراهم می‌کند، ولی استفاده از آن به‌تنهایی به معنی رمزگذاری نیست.
• TLS: برای محافظت از سیگنالینگ در اتصال مربوط به کار می‌رود و به پشتیبانی و پیکربندی صحیح، از جمله بررسی گواهی، نیاز دارد.

انتخاب TLS به‌تنهایی صدای مکالمه را رمزگذاری نمی‌کند. حفاظت از رسانه موضوع جداگانه‌ای است و معمولاً با SRTP انجام می‌شود.

منابع: RFC 3261، بخش ۲۶٫۲٫۱، RFC 3711: پروتکل SRTP.

NAT چه نقشی در تماس SIP دارد؟

NAT میان نشانی‌ها و پورت‌های شبکه داخلی و بیرونی نگاشت ایجاد می‌کند. مشکل زمانی رخ می‌دهد که اطلاعات اعلام‌شده برای سیگنالینگ یا رسانه از سمت مقابل قابل دسترسی نباشد یا نگاشت لازم حفظ نشود.

نشانه‌های احتمالی عبارت‌اند از:

• حساب ثبت می‌شود، اما تماس ورودی نمی‌رسد.
• تماس برقرار می‌شود، اما صدا یک‌طرفه است.
• ارتباط پس از مدتی بی‌کاری دچار مشکل می‌شود.

این نشانه‌ها اثبات‌کننده مشکل NAT نیستند؛ فایروال، مسیریابی، تنظیمات دستگاه و مشکلات دیگر نیز می‌توانند رفتار مشابه ایجاد کنند.

راهکار ممکن است شامل تنظیمات مرکز تلفن، SBC، نگه‌داشتن اتصال یا سازوکارهایی مانند ICE، STUN و TURN باشد. انتخاب راهکار باید با معماری و مستندات سرویس هماهنگ باشد؛ هیچ‌کدام را نباید بدون بررسی، راه‌حل عمومی همه تماس‌ها دانست.

مرجع: RFC 6314: روش‌های عبور SIP و رسانه از NAT.

تلفن SIP چیست؟

تلفن SIP ابزاری است که برای سیگنالینگ تماس از SIP استفاده می‌کند. این ابزار ممکن است:

• گوشی رومیزی تحت شبکه؛
• سافت‌فون روی رایانه؛
• اپلیکیشن سازگار روی موبایل؛
• یا سامانه تلفن بی‌سیم متصل به شبکه باشد.

تلفن آنالوگ معمولی مستقیماً یک تلفن SIP نیست، اما می‌توان در معماری مناسب آن را از طریق ATA دارای پورت FXS به سرویس متصل کرد.

تفاوت تلفن SIP و IP Phone چیست؟

IP Phone عنوان عمومی تلفنی است که روی شبکه IP کار می‌کند. بسیاری از این گوشی‌ها از SIP پشتیبانی می‌کنند، اما عنوان IP Phone به‌تنهایی پروتکل و سازگاری را مشخص نمی‌کند.

پیش از خرید، این موارد را بررسی کنید:

• مدل و نسخه Firmware؛
• پشتیبانی از مرکز تلفن یا سرویس موردنظر؛
• کدک‌های مشترک؛
• روش انتقال و قابلیت‌های امنیتی؛
• امکاناتی مانند انتقال تماس و کلیدهای وضعیت داخلی؛
• روش تأمین برق و مدیریت دستگاه.

SIP Trunk چیست؟

SIP Trunk ارتباطی منطقی برای تبادل تماس میان دو سامانه تلفنی است؛ کاربرد رایج آن، اتصال مرکز تلفن سازمان به ارائه‌دهنده خدمات تلفنی است. برای مثال، کارمندان یک شرکت با داخلی‌های خود به مرکز تلفن وصل‌اند و مرکز تلفن از طریق SIP Trunk تماس‌های بیرونی را به اپراتور می‌فرستد.

ترانک الزاماً یک کابل فیزیکی مستقل نیست. بستر آن می‌تواند شبکه اختصاصی، اتصال مدیریت‌شده اپراتور یا ارتباط IP دیگری مطابق طراحی سرویس باشد.

تفاوت SIP Trunk با حساب SIP چیست؟

این تفکیک کاربردی است؛ در پیاده‌سازی واقعی ممکن است ترانک نیز با اطلاعات حساب و ثبت SIP تنظیم شود.

آیا تعداد شماره‌ها همان تعداد تماس هم‌زمان است؟

خیر. این سه مورد را جدا بررسی کنید:

1. تعداد شماره‌های تلفن؛
2. تعداد داخلی‌های سازمان؛
3. ظرفیت تماس هم‌زمان.

ممکن است یک شماره عمومی چند تماس هم‌زمان داشته باشد، یا مجموعه‌ای از شماره‌ها ظرفیت مشترکی را استفاده کنند. پاسخ دقیق به قرارداد و طراحی سرویس بستگی دارد.

چه سرویس SIP یا SIP Trunk بخریم؟

ابتدا مشخص کنید به مرکز تلفن میزبانی‌شده نیاز دارید یا فقط اتصال مرکز تلفن موجود به شبکه عمومی. این دو خدمت یکسان نیستند.

پیش از خرید، پاسخ مکتوب این موارد را بگیرید

• ظرفیت: چند تماس هم‌زمان، مستقل از تعداد شماره‌ها؟
• شماره: شماره جدید ارائه می‌شود یا انتقال شماره موجود امکان‌پذیر است؟
• اتصال: اینترنت عمومی، شبکه اختصاصی یا بستر مدیریت‌شده؟
• سازگاری: چه مدل‌ها و نسخه‌هایی پشتیبانی می‌شوند؟
• احراز هویت: حساب و رمز، IP ثابت یا روش دیگر؟
• رسانه: کدک‌ها و روش انتقال DTMF چیست؟
• امنیت: TLS و SRTP در کدام بخش‌ها پشتیبانی می‌شوند؟
• محدودیت‌ها: نمایش شماره خروجی و تماس‌های خاص چه شرایطی دارند؟
• پشتیبانی: زمان پاسخ، توافق سطح خدمت و روند پیگیری قطعی چیست؟
• هزینه: راه‌اندازی، اشتراک، شماره، ظرفیت و مکالمه چگونه محاسبه می‌شوند؟

در صورت امکان، پیش از قرارداد بلندمدت یک آزمون محدود با تجهیزات واقعی انجام دهید. عبارت «سازگار با SIP» جای تأیید سازگاری نسخه‌ها و آزمون قابلیت‌های موردنیاز شما را نمی‌گیرد.

برای راه‌اندازی تماس SIP به چه چیزهایی نیاز داریم؟

در یک سناریوی معمول، اجزای زیر لازم‌اند:

1. ابزار تماس سازگار: گوشی یا سافت‌فون؛
2. شبکه و برق مناسب: برای تمام اجزای ضروری مسیر؛
3. مرکز تلفن یا سرویس SIP: مطابق معماری؛
4. اطلاعات اتصال و دسترسی: حساب یا تنظیمات موردنیاز؛
5. مسیر بیرونی: فقط در صورت نیاز به تماس با شبکه عمومی.

گیت‌وی، سرور محلی و سوئیچ PoE در همه پروژه‌ها اجباری نیستند.

برای مثال، اگر مرکز تلفن ابری انتخاب کرده‌اید، ممکن است سرور محلی لازم نباشد. اگر فقط دو داخلی محلی را آزمایش می‌کنید، اتصال به اپراتور ضرورتی ندارد.

نمونه عملی: تنظیم حساب SIP روی MicroSIP

در این تمرین، دو سافت‌فون روی شبکه محلی به یک مرکز تلفن از پیش آماده متصل می‌شوند.

وضعیت مثال: سناریوی آموزشی اجرا‌نشده، بر پایه راهنمای رسمی MicroSIP. نسخه هدف پیشنهادی برای ثبت و تکرار تمرین، MicroSIP 3.22.20 روی Windows 11 است؛ شماره نسخه در صفحه رسمی دانلود درج شده، اما تطبیق عملی رابط و نتیجه تماس در این محیط انجام نشده است. راهنمای عمومی محصول نیز لزوماً مخصوص این نسخه نیست.

مستندات محصول: راهنمای رسمی MicroSIP و صفحه رسمی دانلود و نسخه‌ها.

پیش‌نیازهای تمرین

• دو رایانه روی شبکه محلی با MicroSIP و هدست؛
• مرکز تلفن قابل دسترسی؛
• دو حساب از پیش ساخته‌شده با داخلی‌های 101 و 102؛
• مجوز تماس میان دو داخلی؛
• یک کدک صوتی مشترک؛
• اجازه عبور سیگنالینگ و رسانه در فایروال‌های مربوط.

این تمرین، آموزش نصب یا ساخت حساب در مرکز تلفن نیست. نام و نسخه مرکز تلفن و تنظیمات سمت سرور باید هنگام اجرای واقعی ثبت شوند.

اطلاعات فرضی محیط

مرحله اول: ساخت حساب در سافت‌فون

طبق راهنمای رسمی MicroSIP، برای اتصال از طریق مرکز تلفن، گزینه Add Account را انتخاب کنید. برای حساب اول، اطلاعات متناظر با این موارد را وارد کنید؛ عنوان دقیق فیلدها را با نسخه نصب‌شده تطبیق دهید:

در این نمونه فرض شده مرکز تلفن، آدرس IP خود را به‌عنوان دامنه حساب می‌پذیرد. اگر سرور به دامنه مشخص نیاز دارد، مقدار Domain باید مطابق همان تنظیمات تغییر کند. حساب را ذخیره کنید و وضعیت ثبت را در سافت‌فون و مرکز تلفن بررسی کنید. صرف نمایش نام حساب به معنی ثبت موفق نیست.

مرحله دوم: تنظیم داخلی دوم

روی رایانه دوم همین مراحل را با حساب 102 و رمز مخصوص آن انجام دهید. برای این تمرین از دو حساب مستقل استفاده کنید تا رفتار ثبت هم‌زمان یک حساب، نتیجه را مبهم نکند.

مرحله سوم: آزمون تماس

1. از داخلی 101 شماره 102 را بگیرید.
2. تماس را روی رایانه دوم پاسخ دهید.
3. صحبت و شنیدن صدا را در هر دو جهت بررسی کنید.
4. تماس را پایان دهید و بسته‌شدن آن را در هر دو دستگاه ببینید.
5. همین آزمون را در جهت معکوس تکرار کنید.

نتیجه مورد انتظار و ثبت شواهد

خطاهای رایج SIP و مسیر بررسی آن‌ها

برای عیب‌یابی، در هر مرحله یک فرض را بررسی کنید. تغییر هم‌زمان رمز، کدک، NAT و فایروال معمولاً تشخیص علت را دشوارتر می‌کند.

چرا حساب SIP رجیستر نمی‌شود؟

ترتیب پیشنهادی بررسی:

1. آیا دستگاه IP و تنظیمات شبکه صحیح دارد؟
2. آیا آدرس سرور درست است و نام دامنه حل می‌شود؟
3. آیا پورت و روش انتقال با سرور تطبیق دارند؟
4. آیا درخواست REGISTER به سرور می‌رسد؟
5. آیا شناسه احراز هویت و رمز درست‌اند؟
6. آیا حساب فعال است یا دسترسی آن محدود شده؟
7. آیا پاسخ سرور به دستگاه برمی‌گردد؟

چرا گوشی رجیستر است، اما تماس نمی‌گیرد؟

در این حالت، موارد زیر اهمیت دارند:

• شماره مقصد و الگوی شماره‌گیری؛
• مجوز تماس داخلی یا بیرونی؛
• مسیر خروجی؛
• وضعیت ترانک؛
• محدودیت ظرفیت یا اعتبار سرویس؛
• سازگاری پیشنهاد رسانه.

ثبت موفق حساب به معنی مجازبودن همه تماس‌ها نیست.

چرا تماس برقرار است، اما صدا یک‌طرفه است؟

ابتدا مشخص کنید مشکل در تماس داخلی هم رخ می‌دهد یا فقط در تماس بیرونی.

سپس این موارد را بررسی کنید:

• آدرس و پورت رسانه در SDP؛
• عبور ترافیک RTP یا SRTP؛
• NAT و فایروال؛
• مسیر مستقیم یا عبوری رسانه؛
• کدک و تنظیمات امنیت رسانه؛
• میکروفون، هدست و دستگاه صوتی.

بازکردن گسترده پورت‌ها بدون شناخت مسیر، راه‌حل مطمئن یا امنی نیست.

کدهای پاسخ رایج SIP چه معنایی دارند؟

این جدول نقطه شروع است. تشخیص نهایی به تولیدکننده پاسخ، درخواست مربوط و گزارش کامل تماس بستگی دارد. تعاریف پاسخ‌ها در بخش ۲۱ RFC 3261 آمده‌اند.

چرا تماس SIP من قطع می‌شود؟ عیب‌یابی با شواهد

پیش از تغییر تنظیمات، چهار موضوع را مشخص کنید:

1. تماس پیش از پاسخ قطع می‌شود یا پس از پاسخ؟
2. مشکل فقط در تماس بیرونی است یا تماس داخلی هم رخ می‌دهد؟
3. قطع‌شدن در مدت تقریباً ثابت اتفاق می‌افتد یا تصادفی است؟
4. کدام سمت تماس را پایان می‌دهد؟

زمان تقریبی قطع، یک سرنخ است؛ به‌تنهایی علت را ثابت نمی‌کند.

نمونه گزارش: پاسخ تماس تأیید نمی‌شود

گزارش زیر ساختگی و آموزشی است:

چه چیزی می‌دانیم؟

پاسخ موفق به INVITE تکرار شده و در این نقطه ثبت، ACK دیده نشده است. این وضعیت با نرسیدن تأیید پذیرش تماس به پاسخ‌دهنده سازگار است.

چه چیزی نمی‌دانیم؟

هنوز نمی‌دانیم دستگاه ACK را تولید نکرده، پیام در مسیر از دست رفته یا گزارش ما مسیر کامل را پوشش نمی‌دهد. بنابراین، نسبت‌دادن قطعی مشکل به NAT یا فایروال زودهنگام است.

گام بعدی چیست؟

• گزارش سمت گوشی و مرکز تلفن را با Call-ID، CSeq و تگ‌های From/To تطبیق دهید.
• بررسی کنید ACK تولید و به کدام مقصد ارسال شده است.
• دریافت ACK در سمت پاسخ‌دهنده را بررسی کنید.
• اطلاعات مسیریابی، از جمله Contact و مسیر ثبت‌شده در پیام‌ها را با توپولوژی واقعی تطبیق دهید.

مرجع: RFC 3261، بخش ۱۳٫۳٫۱٫۴: پاسخ موفق به INVITE و دریافت ACK.

اگر پیام BYE دیده شود چه کنیم؟

پیام BYE برای پایان‌دادن به نشست برقرارشده استفاده می‌شود. ابتدا فرستنده آن را مشخص کنید؛ سپس گزارش همان دستگاه یا سرور را بررسی کنید.

در مرکز تلفنی که دو بخش تماس را جداگانه مدیریت می‌کند، ممکن است BYE دریافتی از یک سمت باعث تولید BYE در سمت دیگر شود. پس مشاهده BYE از مرکز تلفن، به‌تنهایی ثابت نمی‌کند منشأ مشکل خود مرکز تلفن است.

مرجع: RFC 3261، بخش ۱۵.

چه زمانی Session Timer را بررسی کنیم؟

اگر تماس‌های طولانی در بازه‌های نسبتاً ثابت قطع می‌شوند، تمدید نشست یکی از موارد قابل بررسی است. وجود Session-Expires، مسئول تمدید و پیام‌های تمدید نشست را در گزارش بررسی کنید.

قطع‌شدن تماس پس از مدت مشخص، به‌تنهایی اثبات مشکل Session Timer نیست؛ محدودیت اپراتور، سیاست سرور و مشکلات شبکه نیز باید بررسی شوند.

مرجع: RFC 4028: Session Timers در SIP.

برای ارسال تیکت چه اطلاعاتی آماده کنیم؟

• زمان دقیق مشکل و منطقه زمانی؛
• جهت تماس و مقصد، با رعایت حریم خصوصی؛
• مدل و نسخه دستگاه، سافت‌فون و مرکز تلفن؛
• مدت تماس تا قطع‌شدن؛
• وضعیت صوت پیش از قطع؛
• Call-ID و گزارش مرتبط؛
• محدوده مشکل: یک کاربر، همه کاربران یا فقط یک مسیر.

آیا تماس SIP امن است؟

امنیت تماس SIP به پیکربندی، کنترل دسترسی، تجهیزات و مسیر ارتباط وابسته است. صرف استفاده از SIP به معنی رمزگذاری تماس نیست.

تفاوت TLS و SRTP

• TLS: از ارتباط سیگنالینگ در بخش‌های پشتیبانی‌شده مسیر محافظت می‌کند.
• SRTP: برای محافظت از رسانه، مانند صوت، به کار می‌رود.

فعال‌بودن TLS به معنی فعال‌بودن SRTP نیست. همچنین استفاده از هر دو به‌تنهایی ثابت نمی‌کند تماس در تمام مسیر، از جمله داخل مرکز تلفن و شبکه اپراتور، رمزگذاری سرتاسری دارد.

تعریف SRTP در RFC 3711 ارائه شده است.

اقدامات ضروری برای کاهش ریسک

• استفاده از رمزهای قوی و مستقل؛
• محدودکردن دسترسی مدیریتی؛
• به‌روزرسانی نرم‌افزار و Firmware؛
• محدودکردن مجوز تماس بیرونی؛
• پایش تماس‌های غیرعادی و هزینه‌ها؛
• طراحی امن دسترسی کاربران دورکار؛
• نگهداری پشتیبان و آزمون بازیابی؛
• پرهیز از انتشار رمزها و گزارش‌های حساس.

در سامانه تلفنی، نفوذ ممکن است علاوه بر افشای اطلاعات، باعث تماس‌های غیرمجاز و هزینه مالی شود.

SIP در مک؛ فقط یک تشابه اسمی

در زمینه امنیت macOS، عبارت SIP مخفف System Integrity Protection است، نه پروتکل تلفنی. این قابلیت از بخش‌های محافظت‌شده سیستم در برابر تغییرات غیرمجاز محافظت می‌کند و اختیارات کاربر root را نیز در آن بخش‌ها محدود می‌سازد.

برای تنظیم معمول حساب تلفنی SIP روی مک، غیرفعال‌کردن این قابلیت امنیتی لازم نیست.

مرجع: توضیح رسمی اپل درباره System Integrity Protection.

SIP پروتکلی برای هماهنگی ایجاد، تغییر و پایان نشست ارتباطی است. حساب SIP اطلاعات اتصال و هویت را مشخص می‌کند، تلفن SIP ابزار تماس است، سرور SIP نقش‌های پردازش سیگنالینگ را اجرا می‌کند و SIP Trunk سامانه‌های تلفنی را به یکدیگر متصل می‌سازد.

برای انتخاب یا راه‌اندازی سرویس، فقط به عبارت «پشتیبانی از SIP» اکتفا نکنید. سازگاری تجهیزات، ظرفیت تماس، امنیت، مسیر رسانه و نتیجه آزمون عملی را نیز بررسی کنید.